NAV (Net Asset Value — Giá trị tài sản ròng) là giá trị thực của mỗi chứng chỉ quỹ ETF, được tính bằng tổng tài sản quỹ chia cho số lượng chứng chỉ đang lưu hành. Hiểu NAV giúp bạn biết khi nào ETF đang được giao dịch đắt hoặc rẻ hơn giá trị thực.
NAV là gì và cách tính
Công thức tính NAV
NAV = (Tổng tài sản quỹ − Nợ phải trả) ÷ Số CCQ đang lưu hành
Ví dụ: Quỹ E1VFVN30 nắm giữ danh mục cổ phiếu trị giá 3.000 tỷ đồng, nợ 50 tỷ, có 200 triệu chứng chỉ quỹ đang lưu hành:
NAV = (3.000 tỷ − 50 tỷ) ÷ 200 triệu = 14.750đ/CCQ
NAV cuối ngày vs iNAV (Intraday NAV)
ETF có hai loại NAV:
- NAV cuối ngày (End-of-Day NAV): Được tính chính xác sau khi thị trường đóng cửa, dựa trên giá đóng cửa của tất cả cổ phiếu trong danh mục
- iNAV (Intraday NAV): Ước tính giá trị thực trong ngày, được cập nhật 15 giây/lần trong giờ giao dịch. Giúp nhà đầu tư có tham chiếu real-time
Premium và Discount là gì?
Định nghĩa
Trong thực tế, giá ETF trên sàn không bao giờ khớp hoàn toàn với NAV:
- Premium (Giao dịch ở mức cao hơn NAV): Giá thị trường > NAV → ETF đang đắt hơn giá trị thực
- Discount (Giao dịch ở mức thấp hơn NAV): Giá thị trường < NAV → ETF đang rẻ hơn giá trị thực
Ví dụ thực tế
| Tình huống | Giá thị trường | iNAV | Chênh lệch | Kết luận |
|---|---|---|---|---|
| Premium nhẹ | 14.800đ | 14.750đ | +0.34% | Bình thường, có thể mua |
| Premium cao | 15.500đ | 14.750đ | +5.08% | Đắt, cân nhắc chờ |
| Discount | 14.400đ | 14.750đ | -2.37% | Cơ hội mua tốt |
| Discount sâu | 13.000đ | 14.750đ | -11.86% | Bất thường — kiểm tra thanh khoản |
Tại sao có chênh lệch Premium/Discount?
Nguyên nhân phổ biến
- Cung cầu mất cân đối: Nhiều người mua hơn bán → giá bị đẩy lên premium
- Thanh khoản thấp: ETF ít được giao dịch → spread bid/ask rộng, dễ premium/discount lớn
- Chênh lệch múi giờ: ETF quốc tế (VNM, XFVT) có thể premium/discount lớn khi thị trường Mỹ/Anh đóng cửa
- Market stress: Trong thời kỳ biến động lớn (như COVID-19 tháng 3/2020), ETF có thể discount sâu do nhà đầu tư bán tháo
Cơ chế arbitrage tự cân bằng
Authorized Participants (AP) luôn theo dõi chênh lệch này:
- Khi ETF premium quá cao: AP mua cổ phiếu nền → tạo ETF mới → bán ETF trên sàn → giá ETF giảm về NAV
- Khi ETF discount quá sâu: AP mua ETF trên sàn → hủy ETF → nhận cổ phiếu nền → bán cổ phiếu → giá ETF tăng về NAV
Nhờ cơ chế này, ETF thanh khoản cao thường có chênh lệch premium/discount dưới 0.5%.
Cách kiểm tra Premium/Discount
Bạn có thể xem iNAV và chênh lệch tại:
- Trang chủ của từng quỹ: SSIAM.vn, VFM.com.vn, KBSec.com.vn
- HoSE website: hose.vn → mục Chứng chỉ quỹ
- etf.com.vn: Trang chi tiết từng ETF hiển thị chênh lệch NAV